Güven duygusu, sağlıklı ilişkilerin ve psikolojik dengenin önemli bir parçasıdır. Ancak bazı bireylerde başkalarına karşı yoğun bir kuşku, güvensizlik ve sürekli tetikte olma hali görülebilir. Bu durum zamanla kişinin düşünce biçimini ve ilişkilerini etkileyen bir davranış örüntüsüne dönüşebilir. Paranoid kişilik bozukluğu, bireyin çevresindeki insanların niyetlerine karşı sürekli şüphe duyması, eleştirilmekten veya zarar görmekten endişe etmesi […]
Bazı düşünceler vardır ki zihinde tekrar tekrar dönüp durur. Kişi aynı olayı, aynı cümleyi ya da aynı hatayı defalarca analiz eder. Bu döngü zamanla yorucu bir zihinsel sürece dönüşebilir. Ruminasyon, kişinin özellikle olumsuz yaşantıları sürekli yeniden düşünmesi ve zihinsel olarak o ana takılı kalması durumunu ifade eder. Halk arasında “geçmişe saplanma” olarak da tanımlanabilen bu […]
Alışveriş yapmak çoğu zaman keyifli ve ihtiyaç odaklı bir davranıştır. Ancak bazı durumlarda bu davranış, geçici rahatlama sağlamak için tekrar eden ve kontrol edilmesi zor bir alışkanlığa dönüşebilir. Alışveriş bağımlılığı diğer adıyla onyomani, kişinin ihtiyaç dışı ve duygusal dürtülerle alışveriş yapma eğilimi göstermesiyle karakterize edilen bir davranış örüntüsüdür. Bu süreçte alışveriş yalnızca bir tüketim eylemi […]
Öfke, insanın temel duygularından biridir ve çoğu zaman sınır ihlali, haksızlık ya da hayal kırıklığı karşısında ortaya çıkar. Ancak bazı durumlarda öfke yoğunluğu artabilir ve kontrol etmek zorlaşabilir. Bu noktada kişi, verdiği tepkilerin hem kendisine hem de çevresine zarar verdiğini fark edebilir. Öfke kontrol problemi öfkenin sıklığı, şiddeti ya da ifade edilme biçimi nedeniyle kişinin […]
Duyguların yoğun yaşanması, ilişkilerde iniş çıkışların sık görülmesi ve terk edilme korkusunun belirgin olması bazı bireyler için yaşamı oldukça zorlayıcı hale getirebilir. Borderline kişilik bozukluğu, duygusal dalgalanmalar, ilişkilerde istikrarsızlık ve kimlik algısında değişkenlik gibi özelliklerle tanımlanan bir psikolojik durumdur. Ancak burada önemli olan bu kavramın yalnızca bir etiket değil, kişinin yaşadığı deneyimleri anlamlandırmaya yardımcı olan […]
Psikoz, bireyin düşünce, algı ve gerçeklik değerlendirme biçiminde belirgin zorlanmalar yaşadığı bir ruhsal deneyim olarak tanımlanır. Bu süreçte kişi, çevresinde olup bitenleri yorumlamakta güçlük çekebilir ve yaşadığı içsel deneyimler günlük yaşamla uyumunu zorlayabilir. Psikoz, tek başına bir durumdan ziyade farklı nedenlerle ve farklı şekillerde ortaya çıkabilen kapsamlı bir yaşantıyı ifade eder. Psikotik deneyimler kişinin duygu […]
Kapalı alanlarda bulunmak bazı kişiler için yalnızca geçici bir rahatsızlık yaratırken bazı bireylerde yoğun bir kaygı ve kaçınma isteğine yol açabilir. Kapalı alan korkusu (klostrofobi), bireyin dar, kapalı ya da çıkışı kısıtlı ortamlarda kendini güvende hissetmekte zorlanmasıyla ortaya çıkan bir deneyimdir. Bu durum kişinin günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve hareket alanını fark edilmeden sınırlayabilir. Kapalı […]
Günümüzde akıllı telefonlar ve dijital teknolojiler hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş olsa da bu kullanım biçimi zaman zaman yüz yüze ilişkilerin önüne geçebilmektedir. Phubbing, kişinin sosyal bir ortamda karşısındaki bireyle iletişim kurmak yerine dikkatini telefonuna yöneltmesiyle ortaya çıkan bir davranış biçimidir. Bu durum, fark edilmeden günlük yaşamın içine yerleşebilir ve zamanla ilişkisel bağları zayıflatabilir. […]
Yeme davranışı yalnızca fiziksel bir ihtiyaç değil; duygular, düşünceler, beden algısı ve özdeğerle yakından ilişkili bir süreçtir. Anoreksiya nervoza, bu ilişki içinde yeme ile kurulan bağın giderek zorlayıcı hale gelmesiyle ortaya çıkan, kişinin bedenine ve kendine bakışını derinden etkileyen bir yeme bozukluğu olarak tanımlanır. Bu süreçte birey yalnızca yemekle değil; kontrol, değerli olma, yeterlilik ve […]
Saç koparma davranışı bireyin yoğun içsel gerginlik, stres veya duygusal zorlanma yaşadığı anlarda ortaya çıkabilen tekrarlayıcı bir başa çıkma biçimi olarak ele alınır. Tıbbi literatürde trikotillomani olarak adlandırılan bu durum, çoğu zaman dışarıdan yalnızca bir alışkanlık gibi algılansa da kişinin duygusal dünyasıyla yakından ilişkilidir. Saç koparma, bireyin bilinçli olarak seçtiği bir davranıştan ziyade, rahatlama arayışıyla […]